نقشه راه GIS

درخواست مشاوره

09120049370

8 صبح تا 12 شب

09120049370

کاربرد جی ای اس

خلاصه

در حالی که چندین مطالعه به بررسی تغییرات کاربری اراضی و پوشش زمین در بخش‌های مرکزی و غربی عربستان سعودی پرداختند، این مطالعه اولین مطالعه‌ای است که از داده‌های سنجش از دور برای بررسی تغییرات پوشش زمین ده ساله در شهر ساحلی الخبر عربستان سعودی بین سال‌های 1990 و 1990 استفاده می‌کند. 2013. به طور خاص، از روش طبقه‌بندی ISODATA برای طبقه‌بندی داده‌های Landsat TM، ETM+، و OLI جمع‌آوری‌شده از سال‌های 1990، 2001 و 2013 استفاده کرد و سپس تغییرات پوشش زمین را در منطقه مورد مطالعه شناسایی کرد. سپس پراکندگی شهری را با محاسبه مقادیر شاخص آنتروپی شانون برای سه سال اندازه گیری کرد. با دقت طبقه بندی کلی بیش از 85 درصد، نتایج نشان می دهد که مناطق ساخته شده شهری بین سال های 1990 تا 2001 به میزان 117 درصد و از سال 2001 تا 2013 به میزان 51/43 درصد افزایش یافته است. پوشش گیاهی از سال 1990 تا 2001 110 درصد و بین سال های 2001 تا 2013 به میزان 52 درصد افزایش یافته است. مقادیر شاخص آنتروپی 0.700 (1990)، 0.779 (2001) و 0.840 (2013) نشان دهنده نرخ بالای پراکندگی شهری و پراکندگی شهری است. حومه و به سمت شهرهای همجوار ظهران و دمام. مطالعات آتی باید چالش‌های کنونی ساکنان شهر را به دلیل گسترش شهری بررسی کرده و در آینده نزدیک راه‌هایی برای حل آن‌ها بیابند.
کلید واژه ها: 

تشخیص تغییر ؛ داده های سنجش از راه دور چند زمانی ; تحلیل فضایی و زمانی گسترش شهری ; آنتروپی ; الخبر ; عربستان سعودی

 

1. معرفی

تجاوز شهری و تغییرات کاربری زمین/پوشش زمین (از این پس LULC) در اطراف شهرهای با رشد سریع در جهان در حال توسعه توجه قابل توجهی را از جغرافی دانان شهری و برنامه ریزان شهری و منطقه ای به خود جلب کرده است. رشد جمعیت از نظر افزایش تراکم جمعیت به‌عنوان عامل کلیدی که مستقیماً تغییرات LULC و پراکندگی شهری را القا می‌کند، دیده می‌شود [ 1 ، 2 ، 3 ]. رشد جمعیت مستلزم ساخت زیرساخت های جدید مسکونی، تجاری، تاسیساتی و حمل و نقل است. آنها همچنین نیازمند تبدیل جنگل ها، زمین های کشاورزی و خاک های لخت هستند که باعث تغییرات LULC و گسترش شهری می شود. پراکندگی شهری محدودیت هایی دارد. در پایین ترین نقطه طیف، یک شهر یکنواخت باقی می ماندو آسیب پذیر به تغییر در حالی که گسترش سریع و برنامه ریزی نشده شهری بیش از حد حداکثر آستانه خود، هرج و مرج ایجاد می کند و کیفیت حمل و نقل شهری و خدمات شهری را بدتر می کند. از این رو، یک گسترش شهری سازمان یافته و برنامه ریزی شده برای ایجاد یک جامعه پایدار از نظر اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی ضروری است [ 4 ، 5 ].
رشد جمعیت و گسترش شهرها نشان دهنده رشد اقتصادی منطقه است. با این حال، جنگل‌زدایی ناشی از انسان و اصلاح چشم‌انداز طبیعی برای ساخت ساختمان‌ها، منابع آب، فاضلاب و شبکه‌های حمل‌ونقل اثرات منفی مختلفی بر زمین و خاک، تنوع زیستی، پوشش گیاهی، سطح صدا، کیفیت هوا و آب دارد و منجر به یک محیط زیست کلی می‌شود. تخریب هم در داخل شهر و هم در مجاورت آن [ 6 ، 7 ، 8 ، 9 ، 10 ]. علاوه بر این، کارهای ساختمانی عمده شهرها را به سطوح غیرقابل نفوذ تبدیل می کند که در آن تشکیل جزایر گرمایی به تغییرات آب و هوایی محلی و منطقه ای کمک می کند و وقوع سیل و سایر خطرات طبیعی را افزایش می دهد [11] .12 , 13 , 14 , 15 , 16 ]. گسترش شهری همچنین ارزش زمین، هزینه های زندگی، نابرابری های اقتصادی و طبقه بندی اجتماعی را افزایش می دهد [ 17 ، 18 ]. به منظور کاهش این اثرات منفی پراکندگی شهری و برای برنامه ریزی برای گسترش آینده یک شهر، هم برنامه ریزان شهری محلی و هم منطقه ای، مقامات دولتی و سیاست گذاران نیاز به بررسی دقیق الگوهای فعلی LULC و تغییرات مکانی-زمانی آن دارند. آنها همچنین باید میزان پراکندگی شهری را که در داخل شهر رخ می دهد با توجه به رشد جمعیت و توسعه اقتصادی ارزیابی کنند [ 19 ، 20 ].
مطالعه تغییرات LULC نیاز به تجزیه و تحلیل مقدار زیادی از داده های مکانی-زمانی دارد که به طور سنتی از طریق بررسی های میدانی زمینی جمع آوری می شد. طی چند دهه گذشته، پیشرفت سریع در فناوری‌های سنجش از دور، به‌ویژه به دلیل قیمت‌های مقرون به صرفه، پوشش‌های فضایی زیاد، مشاهدات مکرر و قابلیت‌های پردازش داده‌های کارآمد، محققان شهری و برنامه‌ریزان شهری را به استفاده از داده‌های سنجش از دور تشویق کرده است. تغییرات مکانی-زمانی LULC و پراکندگی شهری [ 21 ، 22 ، 23 ، 24 ، 25 ، 26 ، 27 ، 28 ، 29]. روش‌های شناسایی تغییرات LULC با استفاده از داده‌های سنجش از راه دور در دسته‌های پیش طبقه‌بندی و پس از طبقه‌بندی قرار می‌گیرند [ 30 ]. روش پیش طبقه‌بندی مجموعه‌ای از تصاویر سنجش از دور چند زمانی را پردازش می‌کند تا نقشه‌هایی ایجاد کند که مناطق تغییر یا بدون تغییر در LULC را بدون طبقه‌بندی ماهیت تغییرات شناسایی می‌کند [11 ، 30 ، 31 ، 32 ، 33 ] . در مقابل، روش پس از طبقه‌بندی، دو تصویر طبقه‌بندی‌شده از راه دور را مقایسه می‌کند تا نقشه‌هایی تولید کند که تغییرات درون و بین کلاس‌های LULC را در طول زمان به تصویر بکشد. بنابراین، به محققان و برنامه ریزان کمک می کند تا ماهیت و جهت تغییرات LULC و پراکندگی شهری در اطراف شهرها را تشخیص دهند [ 30] .34 , 35 ].
در پادشاهی عربستان سعودی، جده و ریاض دو شهر مهم سنتی در کنار شهرهای مقدس اسلامی مکه و مدینه بودند. با این حال، پس از اکتشاف نفت در استان شرقی پادشاهی در اواخر دهه 1930، شهر دمام و دهکده‌های ماهیگیری قدیمی اطراف آن به سرعت در دهه‌های 1940 و 1950 به شهرهای بزرگ تبدیل شدند. شهر الخبر (همچنین با نام های خوب یا الخبر شناخته می شود) که یکی از دهکده های قدیمی ماهیگیری در مجاورت دمام بود، در سال 1940 تأسیس شد. در حال حاضر، دمام-دهاران-خبر یک کلان شهر بزرگ «سه قلو» را تشکیل می دهد. استان شرقی که از سال 1990 رشد جمعیت سریعی را تجربه کرده است. از بین سه شهر، دمام مرکز منطقه ای استان شرقی است. در حالی که دهاران دارای شرکت نفت عربستان سعودی (آرامکوی سعودی) و دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد (KFUPM) با یک فرودگاه منطقه ای و یک پایگاه نیروی هوایی عربستان است. هر دو شهر قبلاً در دهه 1990 فشرده بودند. بنابراین هر گونه رشد جمعیت و توسعه شهری در این منطقه طی دو دهه گذشته در الخبر رخ داده است. کل جمعیت شهر خوب از 141981 نفر در سال 1369 به 456559 نفر در سال 1380 و به 679988 نفر در سال 1392 افزایش یافت.3 ، 36 ]. با افزایش جمعیت، ساخت سریع زیرساخت‌های مسکونی، اقتصادی و حمل‌ونقل نیازمند اصلاح انسان‌ها در مناظر طبیعی بود.
مطالعات متعددی تغییرات LULC را در شهرهای عربستان با استفاده از داده های سنجش از دور بررسی کرده اند. الحربی گسترش زمین های کشاورزی در شهر تبوک را در سال 2003 با محاسبه شاخص نسبت گیاهی (RVI) با استفاده از داده های Landsat TM بررسی کرد [ 37 ]. او در سال 2010 مطالعه بعدی را با ترکیب داده های Landsat TM 5 و Spot 5 برای تجزیه و تحلیل تغییرات کشاورزی در منطقه انجام داد [ 38 ]. الواشه و بخاری [ 39 ] از داده های Landsat TM برای مطالعه تغییرات پوشش گیاهی در شهر المدینه استفاده کردند. القاعدی، صمدانی و پاتیل از مجموعه داده های Landsat TM و ETM+ و شاخص تفاوت طبیعی شده گیاهی (NDVI) برای تشخیص تغییرات پوشش زمین در منطقه دیراب در بخش های غربی ریاض استفاده کردند [40 ] . در مطالعه دیگری، نویسندگان [ 41] داده های Landsat MSS، Landsat TM و ASTER را برای بررسی گسترش شهری ریاض تجزیه و تحلیل کرد. برای شهر جده، نویسندگان [ 42 ] از ترکیبی از عکس‌های هوایی، تصاویر ماهواره‌ای SPOT و طرح جامع جده برای بررسی الگوهای گسترش شهری در چهار دهه گذشته و روابط آن‌ها با توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل شهری استفاده کردند. مطالعات موجود رشد و تغییرات شهری را بیشتر در شهرهای بخش مرکزی و غربی پادشاهی ارزیابی کرده است. اخیراً، نویسندگان [ 3] داده‌های GIS را تجزیه و تحلیل کرد و رشد جمعیت را به عنوان عامل کلیدی القاکننده پراکندگی شهری در بخش شمالی شهر الخبر طی سال‌های 1980-2005 شناسایی کرد. با این حال، این مطالعه ماهیت تغییرات LULC را که در نتیجه رشد جمعیت در شهر رخ داده است، بررسی نکرده است. علاوه بر این، در حالی که جمعیت شهر طی دهه گذشته حتی با سرعت بیشتری رشد کرده است و تغییرات قابل توجهی در الگوهای LULC رخ داده است، نیاز مبرمی به بررسی تغییرات زمانی LULC در این شهر وجود دارد. به منظور تدوین یک برنامه کاربری زمین پایدار از نظر زیست‌محیطی برای گسترش آینده این شهر با رشد سریع، بررسی پویایی تغییرات LULC، رشد جمعیت و میزان پراکندگی شهری که در دو شهر گذشته در شهر رخ داده است بسیار مهم است. دهه ها
این مطالعه به بررسی تغییرات LULC و ماهیت پراکندگی شهری در شهر الخبر با استفاده از داده های سنجش از دور برای سال های 1990، 2001 و 2013 می پردازد. هدف آن طبقه بندی انواع LULC در هر سال است. تشخیص تغییراتی که در هر کلاس LULC رخ داده است. و میزان و جهت پراکندگی شهری را در پاسخ به رشد جمعیت در شهر در دو دهه گذشته اندازه گیری کند. بخش 2 منطقه مورد مطالعه، داده ها و روش های مورد استفاده در مطالعه را توصیف می کند در حالی که نتایج و بحث های یافته ها در بخش 3 و بخش 4 ارائه شده است . در نهایت، اظهارات نتیجه‌گیری و دستورالعمل‌هایی برای تحقیقات آتی در بخش 5 ارائه خواهد شد .

2. مواد و روشها

2.1. منطقه مطالعه

شهر الخبر با مساحت 256 کیلومتر مربع (26 درجه و 1 دقیقه شمالی و 50 درجه و 5 دقیقه شرقی) خانه نزدیک به 680 هزار نفر است. تقریبا 56 درصد از آنها اتباع سعودی هستند. بقیه مهاجران همسایه عربی، آسیای جنوبی و جنوب شرقی و همچنین کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی هستند [ 36 ]. این شهر یک آب و هوای بیابانی را تجربه می کند که با تابستان های گرم و مرطوب با دمای بین 30 تا 38 درجه سانتی گراد و زمستان های خنک و خشک معتدل با دمای بین 15 تا 20 درجه سانتی گراد مشخص می شود [43 ] . این شهر مسطح با ارتفاع متوسط ​​12 متر از سطح دریا و دارای الگوی پیچیده LULC است. 184 کیلومتر مربع جنوبی شهر زمین بیابانی شنی خالی است. شمال 72 کیلومتر 2از مناطق مسکونی شهری و مناطق تجاری ساخته شده تشکیل شده است. همچنین شامل یک آب ساحلی طولانی است که روی نوار کوچکی از پوشش گیاهی کاشته شده و دو دریاچه کوچک دست ساز در داخل بزرگراه ساحلی در جنوب شرقی همپوشانی دارد. در طول چند دهه گذشته، گسترش شهری در این بخش شمالی شهر رخ داده است و بنابراین به عنوان منطقه مورد علاقه برای این مطالعه انتخاب شده است ( شکل 1 ).
شکل 1. منطقه مورد مطالعه با مناطق عمده در داخل شهر الخبر.

2.2. پیش پردازش داده های سنجش از راه دور

سه داده جداگانه بدون ابر Landsat ETM+ و TM مربوط به سال‌های 1990، 2001 و 2013 که منطقه مورد مطالعه را پوشش می‌دهند، به‌طور رایگان از وب‌سایت Earthexplorer ( http://earthexplorer.usgs.gov/ ) سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده (USGS) به دست آمد . صحنه های لندست به دلیل مقرون به صرفه بودن، در دسترس بودن و وضوح فضایی متوسط ​​به بالا برای این مطالعه انتخاب شدند. جزئیات در مورد داده ها در جدول 1 آورده شده است . برخی از محققان از اصلاحات رادیومتریک تمام تصاویر سنجش از راه دور حمایت می کنند [ 44]. با این حال، برای این مطالعه، USGS داده‌های Landsat تصحیح‌شده سطح یک زمین (L1T) را در داده‌های زمین‌شناسی WGS84، طرح‌ریزی نقشه مرکاتور جهانی عرضی (UTM، Zone 39N) و جهت‌گیری تصویر به سمت شمال را پردازش و ارائه کرد. با توجه به ماهیت L1T داده ها، اعوجاج های رادیومتری و هندسی قبلاً قبل از تحویل اصلاح شده بودند [ 45 ، 46 ].
جدول 1. ویژگی های مجموعه داده های لندست مورد استفاده در مطالعه.

2.3. طبقه بندی، ارزیابی دقت، و تشخیص تغییر

طرح طبقه بندی اندرسون سطح I برای شناسایی چهار دسته LULC (جنس آب، پوشش گیاهی، منطقه ساخته شده و خاک برهنه) در تصاویر Landsat ( جدول 2 ) استفاده شد [ 47 ]. یک روش طبقه‌بندی حداکثر درستنمایی نظارت شده (MLC) (با استفاده از امضا از مجموع 90 سایت آموزشی انتخاب شده از چهار کلاس LULC) برای طبقه‌بندی تصاویر Landsat سه سال استفاده شد.
جدول 2. طرح طبقه بندی پوشش اراضی مورد استفاده در مطالعه.
برای ارزیابی صحت نتایج طبقه‌بندی، نقاط مرجع حقیقت زمینی از 272 نقطه مکان (انتخاب شده از طریق استراتژی نمونه‌گیری طبقه‌ای) در محدوده مورد مطالعه جمع‌آوری شد. یک نقشه کاغذی تاریخی LULC توسط شهرداری الخبر از یک عکس هوایی در سال 1981 (در مقیاس 1:32,258) ایجاد شد. این نقشه بعداً در سال 1991 و 2002 بر اساس بررسی میدانی زمینی و داده های اداره برنامه ریزی خوب به روز شد. این نقشه‌های کاغذی از شهرداری خبر تهیه شده و اسکن شده و با تصاویر Landsat و داده‌های حقیقت زمینی تصحیح هندسی شده و در ArcGIS دیجیتالی شده است. علاوه بر این، یک تصویر GeoEye با وضوح بالا (تاریخ کسب 18 ژوئن 2011) نیز از شهر ملک عبدالعزیز برای علم و فناوری (KACST) به دست آمد. نقشه های دیجیتالی LULC 1991 و 2002،
برای ارائه نتایج ارزیابی دقت، ماتریس های خطا ایجاد و در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفت. ماتریس های خطا فرم استاندارد گزارش خطاهای طبقه بندی خاص سایت هستند [ 48 ]. آنها “اقتضای کلاسی را که هر پیکسل واقعاً به آن تعلق دارد (ستون ها) را در واحد نقشه ای که توسط تجزیه و تحلیل (ردیف) انتخاب شده به آن اختصاص داده شده است، نشان می دهند” [49 ] . علاوه بر این، دقت تولید کننده (PA)، دقت کاربر (UA)، و ضریب کاپا نیز از ماتریس خطا برای هر مجموعه داده طبقه بندی شده محاسبه شد. دقت کلی طبقه بندی LULC با استفاده از روش حداکثر درستنمایی 74.85٪، 80.6٪ و 82.0٪ با ضریب کاپا به ترتیب 0.62، 0.69 و 0.72 برای سال های 1990، 2001 و 2013 بود (جدول 3) .). سطح دقت به دست آمده کمتر از سطح دقت کلی استاندارد 85% اندرسون برای طبقه بندی LULC [ 47 ] بود.
با توجه به وجود الگوهای LULC پیچیده، همپوشانی و غیرقابل دسترس در منطقه مورد مطالعه و سطح دقت پایین‌تر به‌دست‌آمده در روش MLC، یک طبقه‌بندی بدون نظارت با استفاده از الگوریتم تکنیک تجزیه و تحلیل داده‌های خود سازمان‌دهی تکراری (ISODATA) برای دستیابی به دقت بهتر استفاده شد. طبقه بندی LULC 15 طبقه طبقه بندی شده حاصل با هم ترکیب شدند و در چهار دسته اصلی پوشش زمین شهری که قبلا ذکر شد ( جدول 2 ) طبقه بندی شدند. در نهایت، یک فیلتر پایین گذر سلول شبکه ای 3 در 3 برای کاهش اثر “نمک و فلفل” در نتایج طبقه بندی شده استفاده شد.
هنگامی که از نظر دقت ارزیابی شد، دقت کلی طبقه‌بندی LULC با استفاده از الگوریتم ISODATA 85.6٪، 88.5٪ و 93.4٪ با ضرایب کاپا به ترتیب 0.80، 0.84 و 0.90 برای تصاویر Landsat برای سال‌های 19013، 2019 و 2 بود. ( جدول 4 ). همانطور که توسط احمد و همکاران پیشنهاد شده است . [ 23 ]، نقشه‌های طبقه‌بندی 2013 بالاترین دقت کلی و مقادیر ضریب کاپا را (برای نتایج طبقه‌بندی MLC و ISODATA) به دلیل در دسترس بودن داده‌های بررسی میدانی و تصویر GeoEye با وضوح بالا تولید کردند. در مقابل، خطاها و خطاهای موقعیتی در طول فرآیند دیجیتالی کردن نقشه‌های کاغذی LULC از سال‌های 1991 و 2002 ممکن است به سطح دقت پایین نتایج طبقه‌بندی از سال‌های 1990 و 2001 کمک کرده باشد.50 ].
همانطور که قبلاً بحث شد، تشخیص تغییر سطح و چشم انداز زمین را می توان به دو دسته عمده طبقه بندی کرد: پیش طبقه بندی و پس طبقه بندی. روش تشخیص تغییر پس از طبقه بندی در این مطالعه با مقایسه ساده دو تصویر طبقه بندی شده استفاده شد. در مطالعات متعددی استفاده شده است و منجر به یک ماتریس تغییر کامل از به تغییر شده است که تغییرات بین هر کلاس را نشان می دهد [ 2 ، 51 ، 52 ، 53 ]. از آنجایی که دقت نتایج طبقه‌بندی شده ISODATA با استاندارد دقت اندرسون 85% مطابقت داشت و از نتایج دقت کلی تولید شده توسط روش MLC بالاتر بود، نتایج طبقه‌بندی نشده ISODATA برای تجزیه و تحلیل تشخیص تغییر LULC استفاده شد.
جدول 3. خلاصه ای از ماتریس های خطا برای سال های 1990، 2001 و 2013 با استفاده از روش طبقه بندی حداکثر درستنمایی.
جدول 4. خلاصه ای از ماتریس های خطا برای سال های 1990، 2001 و 2013 با استفاده از روش طبقه بندی ISODATA.
یک دقت کلی برای همه تغییرات شناسایی شده که بین سه مجموعه داده طبقه بندی شده رخ داده است نیز بر اساس داده های مرجع با استفاده از روش پیشنهادی Congalton و Green [ 54 ] ارزیابی شد. داده‌های مرجع با تفسیر بصری و مقایسه تصاویر Landsat در 272 نقطه مرجع نمونه قبلاً ذکر شده ایجاد شد و به‌عنوان تغییر یا عدم تغییر بین سال‌های 1990-2001 و 2001-2013 برچسب‌گذاری شد (برای جزئیات بیشتر به [55, 56] مراجعه کنید ) . ). سپس نقشه های طبقه بندی شده از نظر تغییر/عدم تغییر در نقاط نمونه بررسی و با داده های مرجع مقایسه شدند. دقت کلی برای تشخیص تغییر 96٪ برای 1990-2001 و 98٪ برای 2001-2013 بود.

2.4. اندازه گیری پراکندگی شهری

اندازه گیری پراکندگی شهری می تواند بر اساس تراکم جمعیت و تراکم توسعه شهری باشد. مطالعات متعددی رابطه بین تراکم جمعیت رو به رشد و پراکندگی شهری را با محاسبه تراکم جمعیت در واحد سطح ساخته شده مورد بررسی قرار داده اند [ 2 ، 57 ، 58 ]. پراکندگی شهری نیز با اندازه گیری تغییر زمانی در هکتار مساحت ساخته شده به ازای هر نفر افزایش جمعیت اندازه گیری شد [ 59 ]. در این تحقیق، تأثیر رشد جمعیت بر پراکندگی شهری با استفاده از معادله زیر برای محاسبه نرخ تغییر مساحت مسکونی به ازای افزایش جمعیت در طی دو دوره سرشماری مورد بررسی قرار گرفت:

U=(لمن2لمن1)(پ2پ1)=(لمن2لمن1)(پ2پ1)

که در آن، U نشان دهنده نرخ پراکندگی شهری در هکتار به ازای هر نفر افزایش جمعیت است. لمن2لمن2و لمن1لمن1به ترتیب مساحت زیر طبقه کاربری اول زمین در سال پایانی و سال پایه هستند. پ2پ2و پ1پ1به ترتیب جمعیت منطقه مورد مطالعه در سال پایانی و سال پایه هستند.

با این حال، پرکاربردترین روش اندازه گیری پراکندگی شهری با ادغام آنتروپی شانون و ابزار GIS است. آنتروپی شانون ( En ) چگالی توسعه شهری را به منظور اندازه گیری درجه تمرکز یا پراکندگی آن در میان n منطقه محاسبه می کند [ 24 ، 52 ، 58 ، 59 ، 60 ، 61 ، 62 ، 63 ، 64 ، 65 ، 7 ، 66 . 68 ، 69]. سایر تکنیک ها مانند بعد فراکتال نمی توانند جهت گیری و پیکربندی اشکال شهری را شناسایی کنند [ 70 ]. برای انجام تحلیل آنتروپی شانون، سه نقشه طبقه بندی شده ابتدا به دو دسته طبقه بندی شدند: مناطق ساخته شده و غیر ساخته شده. سپس من تعداد دایره های متحدالمرکز یا بافر از مرکز شهر کشیده می شود. از زمان تولد اسلام، شهرهای عربی در اطراف یک مسجد بزرگ توسعه یافتند [ 71 ، 72 ]. خبر نیز از این قاعده مستثنی نبود و مسجد جامع خبر مرکز اصلی شهر به شمار می رفت. بنابراین، در مجموع 20 حلقه حائل متحدالمرکز، هر یک در فاصله 500 متری، در اطراف آن کشیده شد تا کل منطقه مورد مطالعه را پوشش دهد ( شکل 2).). سپس تابع آمار ناحیه ای ArcGIS v. 9.3 برای محاسبه مقدار مساحت ساخته شده در هر دایره استفاده شد. و مقادیر آنتروپی نسبی برای هر سال با استفاده از فرمول محاسبه شد:

En=منnپمن ورود به سیستم (1پمن)ورود به سیستم )=منپمن ورود به سیستم(1پمن)ورود به سیستم()

جایی که پمن=ایکسمن/nمنایکسمنپمن=ایکسمن/منایکسمنو x i تراکم توسعه زمین است، که برابر است با مقدار زمین ساخته شده تقسیم بر مقدار کل زمین در منطقه i در n منطقه کل [ 68 ]. مقادیر آنتروپی نسبی نزدیک به 0 نشان دهنده یکنواختی و توسعه شهری فشرده یا با تراکم بالا است که شهر را در برابر تغییرات آسیب پذیر می کند. در حالی که مقادیر آنتروپی نزدیک به 1 نشان دهنده توسعه شهری با تراکم کم و درجه بالایی از پراکندگی شهری است که باعث ایجاد هرج و مرج در ارائه خدمات حمل و نقل و خدمات شهری می شود. مقادیر آنتروپی در وسط بین دو انتها نشان دهنده توسعه شهری سازمان یافته است [ 4]. مقادیر آنتروپی برای هر حلقه بافر در برابر فاصله بافر ترسیم شد و برای هر سه سال نقشه برداری شد تا الگوی فضایی پراکندگی شهری در طول زمان شناسایی شود. برای ترسیم و شناسایی مناطق پراکندگی شهری یکنواخت ، سازمان یافته و پر هرج و مرج در منطقه مورد مطالعه، مقدار آنتروپی هر منطقه حائل برای به دست آوردن یک مقدار آنتروپی تجمعی که بین 0 در مرکزترین حلقه بافر تا حداکثر در حلقه 20 متغیر است، اضافه شد. سپس مقدار آنتروپی تجمعی به سه بازه مساوی تقسیم شد: مناطق بافر با مقادیر بین 0.0-0.33، مناطق یکنواخت خواهند بود . مناطق بین 0.33-0.66 مناطق توسعه شهری سازمان یافته خواهند بود. و آنهایی که بالاتر از 0.66 هستند مناطقی را نشان می دهندتوسعه شهری آشفته تغییر آنتروپی بین دو دوره زمانی نشان دهنده بزرگی، جهت و ماهیت پراکندگی شهری است [ 68 ]. بنابراین، تغییرات در مقادیر آنتروپی با کم کردن مقدار آنتروپی سال پایه از سال پایانی به شرح زیر محاسبه شد:

ΔEn= En1 ) –Enتی )Δ= (تی+1)(تی)

که در آن t و t + 1 به ترتیب سال پایه و سال پایانی را نشان می دهند.

شکل 2. مناطق حائل در اطراف محفظه الخبر که برای محاسبه مقادیر شاخص آنتروپی شانون نسبی استفاده می شود.

3. نتایج

3.1. تغییر کاربری/پوشش زمین (LULC) در الخبر

نتایج طبقه بندی پوشش زمین با استفاده از روش طبقه بندی ISODATA برای سه دوره زمانی در محدوده مورد مطالعه در شکل 3 آورده شده است . آمار مساحتی برای هر طبقه پوشش زمین در دو دهه گذشته در جدول 5 نشان داده شده است . ماتریس های تشخیص تغییر که تغییرات بین طبقات پوشش زمین را از 1990-2001 و 2001-2013 نشان می دهد در جدول 6 و جدول 7 ارائه شده است . سه تغییر عمده LULC در طول دو دوره دهه گذشته شناسایی شد. اولاً، در طول دهه 1990-2001، کل مساحت ساخته شده به میزان 1782 هکتار (25 درصد از کل مساحت یا 33 درصد خاک لخت) خاک لخت به میزان 1500 هکتار (117 درصد افزایش) افزایش یافت. کاربری های شهری ( جدول 5 وجدول 6 ). بیشتر این تبدیل ها در بخش های مرکزی و شمالی منطقه مورد مطالعه صورت گرفت. بین سال‌های 2001 و 2013، مساحت ساخته‌شده شهری از 2780 هکتار به 3990 هکتار افزایش یافته است که افزایش 212 درصدی نسبت به سال 1990 و افزایش 44 درصدی نسبت به سال 2001 است (جدول 5 ) . این نرخ های رشد ده ساله به طور قابل توجهی بالاتر از استانداردهای بین المللی و شهرهای ایالات متحده، کانادا، نپال، هند و چین و بریتانیا است [ 73 ، 74 ، 75 ، 76 ، 77 ، 78 ]. در نتیجه، تقریباً 47 درصد از خاک لخت به یک منطقه ساخته شده تبدیل شد، و تنها 2016 هکتار یا 28 درصد از منطقه مورد مطالعه در حال حاضر با خاک لخت پوشیده شده است (جدول 5 وجدول 7 ).
شکل 3. تصاویر طبقه بندی شده از منطقه مورد مطالعه برای سال های 1990، 2001 و 2013.
جدول 5. پوشش اراضی بر حسب هکتار و درصد طی سالهای 1369، 1380 و 1392.
جدول 6. ماتریس تشخیص تغییر که تغییرات کلاس را بین سال های 1990 و 2001 نشان می دهد.
جدول 7. ماتریس تشخیص تغییر که تغییرات کلاس را بین سال های 2001 و 2013 نشان می دهد.
دوم، تغییرات قابل توجهی نیز در سطح زیر پوشش گیاهی رخ داد که از 341 هکتار در سال 1990 به 715 هکتار در سال 2001 و به 1089 هکتار در سال 2013 افزایش یافت ( جدول 5 ). این افزایش سرسام آور در پوشش گیاهی رخ داد زیرا 255 هکتار از مساحت ساخته شده در طول دهه اول (1990-2001) به فضای سبز تبدیل شد و 525 هکتار دیگر از منطقه ساخته شده در طول دهه گذشته به فضای سبز تبدیل شد. شکل 3 نشان می دهد که رشد پوشش گیاهی در شمال غربی و در امتداد نوار ساحلی مرکزی شرقی شهر رخ داده است و می توان آن را به سه دسته اصلی دسته بندی کرد: علف ها، درختان خرما ( Phoenix dactylifera ) و سایر درختان وارداتی ( Pithecellobium dulce، Prosopis).spp.) سازگار با یک محیط خشک.
در نهایت، کل سطح زیر آب بین سال های 1990 و 2013 حدود 34 هکتار کاهش یافت، اگرچه رشد بین دهه ای آن از سال 2001 و 2013 مشاهده شد ( جدول 5 ). همانطور که طی سال های 2001 تا 2013 مشاهده شد، حدود 28 هکتار از پوشش گیاهی، 6 هکتار از خاک های ساخته شده و 10 هکتار از خاک های لخت به آب تبدیل شد ( جدول 7) .). در حالی که بیشتر آب های داخلی بدون تغییر باقی ماندند، برخی از مناطق ساحلی پوشیده از پوشش گیاهی، جاده های کوچک و مناطق آسفالت شده و خاک های لخت در ساحل ساحلی جنوب شرقی شهر پاکسازی شدند و کانال های داخلی جدید برای ساخت استراحتگاه ها، مراکز خرید و مسکونی ایجاد شد. هتل ها این امکان وجود دارد که برخی از تبدیل پوشش گیاهی به آب (همانطور که از داده های سنجش از دور شناسایی شده است) به دلیل طبقه بندی اشتباه بین علف های هرز دریایی و آب در نواحی ساحلی و ساحلی باشد.

3.2. رشد جمعیت

شهر الخبر از دهه 1980 شاهد رشد سریع جمعیت و گسترش شهرها بوده است. در سال 1980، این شهر دارای جمعیت 104000 نفری بود که در 509 هکتار از منطقه ساخته شده زندگی می کردند [ 3 ]. در طی سال‌های 1980-1990، جمعیت شهر 36 درصد افزایش یافت و 771 هکتار (+150 درصد) از خاک لخت به منطقه ساخته شده تبدیل شد که به نوبه خود تراکم جمعیت منطقه ساخته شده را تا 46 درصد کاهش داد (جدول 8 ) . . از سال 1990 تا 2001، شهر افزایش خیره کننده 222 درصدی در کل جمعیت خود را تجربه کرد و حدود 1500 هکتار (+117 درصد) به منطقه ساخته شده شهری تبدیل شد. تراکم جمعیت منطقه ساخته شده 40٪ افزایش یافته است. با این حال، تبدیل زمین به ازای هر نفر از 200 متر مربع در سال 1990 به 48 متر مربع کاهش یافت.نشان می دهد که تعداد زیادی از مهاجران جدید در بخش قدیمی تر مرکز شهر اسکان داده شده اند که فشردگی آن را افزایش می دهد ( جدول 8 ). در طی سال‌های 2001-2013، جمعیت شهر 48.9 درصد افزایش یافت. مساحت ساخته شده 43.5 درصد افزایش یافته است. و تراکم جمعیت منطقه ساخته شده تنها 3٪ از 164 به 170 در هکتار افزایش یافته است که نشان دهنده وقوع پراکندگی عمده شهری و گسترش پراکنده به بیرون شهر به جای افزایش تراکم شهر قدیمی همانطور که در دهه گذشته مشاهده شده است.
جدول 8. رشد جمعیت و گسترش شهری در الخبر: 1990-2013.

3.3. پراکندگی مراکز شهری

آنتروپی نسبی شانون برای سال های 1990، 2001 و 2013 در جدول 9 ارائه شده است . مقادیر کمتر از شهرهای بزرگ چین و کانادا است اما معادل یا بیشتر از شهرهای در حال رشد کشورهای در حال توسعه از جمله هند، نیجریه، ایران و لیبی است [24، 64 ، 65 ، 79 ، 80 ] .]. برای این مطالعه، چهار نوع پراکندگی شهری در سال 1990 مورد توجه قرار گرفت: الگوی شعاعی و دفن زباله در مرکز شهر. الگوی جهشی در خارج از مرکز شهر؛ و نوارهای دراز در امتداد HWY 605 و 617. از نظر فضایی، توسعه شهری با تراکم بالا (آنتروپی تجمعی 0.33-0) در یک الگوی شعاعی رخ داده است که 354 هکتار از زمین را در سه منطقه حائل داخلی از مرکز شهر در الخبر (شمال و شمال و شمال) پوشش می دهد. جنوب) و منطقه مدینه العمل. محل های دفن زباله متعددی نیز در داخل منطقه وجود داشت. این منطقه منطقه یکنواختی بودجایی که شهر قدیمی با درجه بالایی از توسعه شهری فشرده وجود داشت. الگوی جهشی توسعه شهری با چگالی متوسط ​​(آنتروپی نسبی تجمعی 0.33-0.66) 773 هکتار را در بین منطقه حایل 4 و 12 اشغال کرد. نوارهای دراز پراکندگی شهری با چگالی کم (آنتروپی تجمعی > 0.66) 153 هکتار از زمین را در امتداد HWY 605 و 617 مصرف کرد ( شکل 4).). افزایش مقادیر آنتروپی نشان می‌دهد که از دهه 1990، زیرساخت‌های شهری در یک الگوی پراکنده به سمت مناطق شمالی و غربی الرکاح الجنوبیه، الولایا، قرطبه و در مناطق ساحلی شمال شرقی رشد کرده‌اند. پس از در نظر گرفتن کاهش دسترسی به زمین های خالی در مرکز، شهرداری الخبر از ساکنان و سازندگان املاک و مستغلات خواست تا زیرساخت های شهری جدید و جوامع مسکونی در بخش های شمالی و غربی شهر ایجاد کنند.
جدول 9. تغییرات زمانی در مناطق تحت گسترش شهری در الخبر: 1990-2013.
در سال‌های 1990 تا 2001، توسعه شهری عمده در شهر اتفاق افتاد زیرا جمعیت آن 2.2 برابر شد. آنتروپی نسبی محاسبه‌شده 0.78 بود که 0.08 (+11.4%) بیشتر از سال 1990 بود، بنابراین نشان می‌دهد که توسعه شهری پراکنده کم تراکم بیشتر در ضلع شمالی شهر در امتداد HWY 605 که خوبر و دمام را به هم وصل می‌کند، رخ داده است (شکل 4 ) . . آنتروپی تجمعی کم (0.33-0) تا منطقه حائل سوم که 509 هکتار از اراضی ثقبه و شمال و جنوب منطقه الخبر را اشغال کرده بود، وجود داشت که در آن الگوی شعاعی فشرده توسعه شهری با تراکم بالا با محل های دفن زباله کمتر نشان دهنده یکنواختی با ساختمان های قدیمی بود . ، جاده های آسیب دیده و کیفیت پایین خدمات شهری. چگالی متوسط ​​(آنتروپی نسبی تجمعی 0.33 0.66)، توسعه شهری جهشی تا حدی سازماندهی شده در این دهه در مناطق الولیه در غرب رخ داد. الهدا، الحزام الثهبی در شمال; و ثقبه و اسکان در جنوب از مناطق حائل 4 تا 10 با پوشش 1557 هکتار (افزایش 101٪ از سال 1990). در سایر مناطق الجواره، الروابی، محله قرطبه، الرکاح الجنوبیه، و شهر ورزشی در شمال، و ابن سینا، الحمرا و الطعون در جنوب، توسعه شهری پراکنده جهشی و دفن زباله 704 هکتار مصرف کرده است. مساحت زمین ساخته شده، بنابراین نشان دهنده افزایش 360 درصدی در پراکندگی شهری با تراکم کم (آنتروپی نسبی تجمعی 0.61 – 0.78) است.
تا سال 2013، شهر بیشتر با پراکندگی شهری پراکنده کم تراکم مواجه شد که با مقدار آنتروپی نسبی بالاتر 0.84 (0.06 یا 8٪ بیشتر از سال 2001) نشان داده شد. در این زمان، توسعه شهری با تراکم بالا (مقادیر آنتروپی نسبی تجمعی < 0.33) گسترش یافته و 561 هکتار (8٪ افزایش از سال 2001) از زمین را در قسمت مرکزی تا منطقه حایل سوم اشغال کرده است، که متعاقباً نشان دهنده یکنواختی مداوم است (شکل 4 ) .). توسعه شهری سازمان یافته با تراکم متوسط ​​(مقادیر آنتروپی نسبی تجمعی 0.33-0.66) که منطقه حایل 4 تا 9 را اشغال می کند، 369 هکتار (+24%) از 1557 هکتار در سال 2001 به 1926 هکتار در سال 2013 گسترش یافته است. موسسات مسکونی و تجاری در نواحی الولایا، ثقبه، العقرابیه، الهادا و اسکان بازسازی شده است. در نقاط دیگر در بخش‌های جنوبی و شمالی شهر، افزایش قابل‌توجهی 113% (704 هکتار تا 1503 هکتار) در محل دفن زباله با تراکم کم و توسعه شهری پراکنده (مقادیر آنتروپی نسبی تجمعی 0.66 – 0.84) از سال 2001 تا 2013 رخ داده است ( شکل 4 ). این هرج و مرج استمنطقه ای که بسیاری از خانه های مسکونی گران قیمت و نوساز در انتظار اجاره هستند. همچنین خیابان‌های آسفالت‌شده جدید، هایپرمارکت‌ها، مساجد و مراکز خرید هنوز در دست ساخت هستند.
شکل 4. توزیع مقادیر تجمعی آنتروپی شانون در منطقه مورد مطالعه.

4. بحث و گفتگو

این مطالعه با استفاده از تصاویر لندست برای سال‌های 1990، 2001 و 2013، توده‌های آبی، پوشش گیاهی، مناطق ساخته‌شده و خاک‌های لخت را به‌عنوان چهار طبقه اصلی LULC که دستخوش تغییرات قابل‌توجهی در شهر الخبر شده‌اند، شناسایی کرد. گسترش سریع شهرها به دلیل رشد جمعیت و تحولات اقتصادی در استان شرقی عربستان سعودی. قابل توجه ترین تغییرات LULC تبدیل خاک لخت به منطقه ساخته شده و پوشش گیاهی دست ساز یا ایجاد فضاهای سبز بود. این شهر در طول دوره بیست ساله (1990-2013) به دلیل مهاجرت بین المللی پناهندگان و نیروهای خارجی در طول جنگ های خلیج فارس در سال های 1990 و 2001، علاوه بر هجوم گسترده کارگران مهاجر در جریان نفت، پذیرای 539000 نفر بوده است. رشد اقتصادی دهه گذشته [ 8182 , 83 ]. برای اسکان مهاجران جدید و ارائه خدمات مختلف به آنها، مجتمع‌های مسکونی و آپارتمان‌ها، مراکز تجاری، هتل‌های مسکونی جدید، رستوران‌ها، مراکز بهداشتی و درمانی و سایر امکانات خدمات اجتماعی نیز طی سال‌های 1995 تا 2001 در مناطق ثقبه، العقربیه ساخته شد . الحزام الاخضر، محله قرطبه، الرکاح الجنوبیه و در امتداد راهرو بزرگراه دمام-خبر.
با رونق اقتصادی و افزایش جمعیت در طول دهه گذشته، ساکنان عربستان سعودی شروع به سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات با ساخت مسکن‌ها و املاک جدید مسکونی و تجاری کردند. علاوه بر این، سیاست اعطای زمین دولت و وام بدون بهره به طبقه متوسط ​​و کم درآمد سعودی کمک کرد تا زمین را به دست آورند و خانه های مسکونی و ویلاهای شخصی بسازند [84 ] . از سال 2004 تا 2010، تقریباً 14000 واحد مسکونی جدید شامل ویلا، آپارتمان و خانه‌های سنتی در نواحی الولایا، الهدا، اندلس، الروابی و البستان در بخش‌های شمالی و غربی این مطالعه ساخته شد. منطقه [ 36]. در عین حال، ساخت زیرساخت‌های شهری از جمله جاده‌ها، بزرگراه‌ها، مدارس، هتل‌های مسکونی، مساجد، بانک‌ها، مراکز خرید و امکانات بهداشتی نیز به گسترش عمده شهری در شهر کمک کرد.
یافته های مطالعه دارای چندین پیامد روش شناختی و برنامه ریزی LULC است. ابتدا، از دیدگاه روش طبقه‌بندی LULC، این مطالعه تلاش کرد تا تصاویر Landsat را با استفاده از روش MLC نظارت‌شده طبقه‌بندی کند که به دلیل سردرگمی‌های طیفی ایجاد شده توسط همپوشانی خاک بیابان شنی لخت با سازه‌های بتنی رنگی مشابه در ساختمان ساخته شده، سطح دقت پایین‌تری را به همراه داشت. نواحی بالا این یافته در ادبیات حمایت شده است. سطح دقت پایین تر در MLC در مطالعات دیگر به دلیل سردرگمی طیفی بالاتر [ 51 ]، تفکیک فضایی درشت [ 85 ]، و همپوشانی کاربری های مخلوط و درجه بالایی از حساسیت و تغییرات طیفی پیچیده در پوشش زمین در منطقه گزارش شده است [48] . ، 86]. سطح دقت پایین‌تر نتایج MLC نیز در مطالعه طبقه‌بندی کاربری زمین در یک محیط بیابانی مشابه در اسرائیل گزارش شد [ 86 ]. این مطالعه همچنین دقت بالاتری در طبقه‌بندی LULC با استفاده از الگوریتم ISODATA بدون نظارت در محیط بیابان پیدا کرد [ 86 ].
دوم، این مطالعه میزان، جهت و الگوهای پراکندگی شهری در شهر منتخب را بررسی کرده است. یافته‌های مربوط به پراکندگی شهری حاکی از آنتروپی نسبی تجمعی بسیار پایین است که به نوبه خود نشان‌دهنده یکنواختی توسعه شهری با تراکم بالا در مرکز شهر قدیمی و مناطق مجاور آن است. آنتروپی نسبی متوسط ​​تا زیاد در نواحی سازمان یافته تازه توسعه یافته بین مرکز شهر و حاشیه شهر. و آنتروپی نسبی بالا به دلیل تحولات اخیر شهری در حاشیه شهر پراکنده پر هرج و مرج. این یافته از طرح [ 4 ] برای طبقه بندی پراکندگی شهری پشتیبانی می کند.
سوم، از منظر برنامه ریزی شهری، نتایج مطالعه نشان می دهد که LULC قابل توجه و پراکندگی سریع شهری در منطقه مورد مطالعه رخ داده است، در نتیجه نیاز به برنامه ریزی دقیق برای تمام ساخت و سازهای بعدی دارد. با گذشت زمان، هر یک از یکنواخت ، سازمان یافته ، و هرج و مرجپهنه‌های پراکندگی شهری بزرگ شده‌اند، که نشان‌دهنده فشردگی فزاینده توسعه شهری در مرکز شهر، مصرف سریع زمین‌های خالی در منطقه سازمان‌یافته، و تغییر عمده چشم‌انداز طبیعی در منطقه آشفته محیطی برای ساخت خانه‌های جدید و تأسیسات خدمات شهری است. . چنین تغییری در چشم‌انداز طبیعی ممکن است بر سیستم‌های زهکشی آب و کنترل سیل تأثیر بگذارد همانطور که در وقوع اخیر سیل ناگهانی در شهر پس از باران زمستانی مشهود است. پراکندگی سریع شهری باعث بدتر شدن امکانات حمل و نقل، آب، فاضلاب و خدمات شهری در منطقه مورد مطالعه شده است، همانطور که ازدحام ترافیک در ساعات شلوغی در شهر مرکزی، قطع شدن منابع آب، و کمبود خدمات بیمارستانی در حاشیه شهر پر هرج و مرج مشهود است.

5. نتیجه گیری ها

این مطالعه به درک پویایی تغییرات LULC و پراکندگی شهری در شهر الخبر، عربستان سعودی با تجزیه و تحلیل داده‌های چند زمانی Landsat علاقه‌مند است. این مطالعه با استفاده از تصاویر موقت لندست برای سال‌های 1990، 2001 و 2013، انواع LULC منطقه مورد مطالعه را با استفاده از روش طبقه‌بندی حداکثر احتمال (MLC) و سپس الگوریتم ISODATA بدون نظارت طبقه‌بندی کرده است. دقت طبقه‌بندی LULC را برای هر دو روش آزمایش کرد. الگوریتم ISODATA دقت بالاتری را در طبقه بندی LULC از تصاویر سنجش از دور به دست آورد. این مطالعه همچنین تغییرات LULC را در طول دوره‌ها شناسایی کرد و افزایش قابل‌توجهی را در منطقه زیر ساخت‌شده به قیمت خاک‌های لخت شنی نشان داد که نشان‌دهنده پراکندگی عمده شهری در طول دو دهه گذشته است. رشد سریع جمعیت و توسعه اقتصادی منطقه ای دو عاملی بودند که باعث گسترش سریعتر شهری شدند. توسعه شهری فشرده و یکنواخت آرام در مرکز شهر و مجاورت آن، توسعه شهری پراکنده تا حدی آشفته در حاشیه شهر، و توسعه شهری بسیار سازمان یافته بین مرکز شهر و حاشیه شهر، الگوی پراکندگی شهری در شهر را مشخص می کند. در حالی که نتایج مطالعه دارای پیامدهای روش شناختی و سیاستی است، تحقیقات آینده باید ویژگی های فیزیکی-محیطی، اقتصادی و اجتماعی را بررسی کند. و توسعه شهری بسیار سازمان یافته بین مرکز شهر و حاشیه شهر، الگوی پراکندگی شهری در شهر را مشخص می کند. در حالی که نتایج مطالعه دارای پیامدهای روش شناختی و سیاستی است، تحقیقات آینده باید ویژگی های فیزیکی-محیطی، اقتصادی و اجتماعی را بررسی کند. و توسعه شهری بسیار سازمان یافته بین مرکز شهر و حاشیه شهر، الگوی پراکندگی شهری در شهر را مشخص می کند. در حالی که نتایج مطالعه دارای پیامدهای روش شناختی و سیاستی است، تحقیقات آینده باید ویژگی های فیزیکی-محیطی، اقتصادی و اجتماعی را بررسی کند.مناطق یکنواخت ، سازمان یافته و آشفته پراکندگی شهری در شهر. چنین تحقیقات آتی به برنامه ریزی توسعه شهری پایدار از نظر زیست محیطی در استان شرقی پادشاهی عربستان سعودی کمک خواهد کرد.

منابع

  1. آلفان، اچ. تغییر کاربری زمین و شهرنشینی آدانا، ترکیه. L. Degrad. توسعه دهنده 2003 ، 14 ، 575-586. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  2. دوان، AM; یاماگوچی، ی. تغییر کاربری زمین و پوشش زمین در داکای بزرگ، بنگلادش: استفاده از سنجش از دور برای ترویج شهرنشینی پایدار. Appl. Geogr. 2009 ، 29 ، 390-401. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  3. آلدوسری، ع. Khan, F. ارزیابی مبتنی بر GIS از گسترش شهری در شمالخبر. بین المللی J. فرقه عرب. مدیریت حفظ کنید. توسعه دهنده 2010 ، 1 ، 254-275. [ Google Scholar ]
  4. کابرال، پ. آگوستو، جی. توولده، م. آرایا، ی. آنتروپی در سیستم های شهری. آنتروپی 2013 ، 15 ، 5223-5236. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  5. خو، ال. لی، ز. آهنگ، اچ. یین، اچ. برنامه ریزی کاربری زمین برای گسترش شهری بر اساس مدل CLUE-S: مطالعه موردی گوانگژو، چین. آنتروپی 2013 ، 15 ، 3490-3506. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  6. بیومکش، تی. ناکاگوشی، ن. دوان، AM شهرسازی و پویایی فضای سبز در داکای بزرگ، بنگلادش. Landsc. Ecol. مهندس 2012 ، 8 ، 45-58. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  7. بنیتز، جی. پرز-وازکز، آ. نوا طبلدا، م. Equihua، M. Alvarez-Palacios، JL گسترش شهری و اثرات زیست محیطی سکونتگاه های غیررسمی در حومه شهر Xalapa، وراکروز، مکزیک. محیط زیست شهری. 2012 ، 24 ، 149-166. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  8. Seto، KC; گونرالپ، بی. Hutyra، LR پیش‌بینی‌های جهانی گسترش شهری تا سال 2030 و تأثیرات مستقیم بر تنوع زیستی و استخرهای کربن. Proc. Natl. آکادمی علمی ایالات متحده آمریکا 2012 ، 109 ، 16083-16088. [ Google Scholar ] [ CrossRef ] [ PubMed ]
  9. ویلسون، بی. چاکرابورتی، A. اثرات زیست محیطی پراکندگی: مضامین نوظهور از دهه گذشته تحقیقات برنامه ریزی. پایداری 2013 ، 5 ، 3302-3327. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  10. دوان، AM; کبیر، MH; نهار، ک. رحمان، MZ شهرنشینی و تخریب محیط زیست در منطقه شهری داکا بنگلادش. بین المللی جی. محیط زیست. حفظ کنید. توسعه دهنده 2012 ، 11 ، 118-147. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  11. یوان، اف. ساوایا، KE; Loeffelholz، BC; بائر، ME طبقه بندی پوشش زمین و تجزیه و تحلیل تغییر شهرهای دوقلو (مینسوتا) منطقه شهری با سنجش از دور لندست چندزمانی. سنسور از راه دور محیط. 2005 ، 98 ، 317-328. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  12. چن، ام. ژانگ، اچ. لیو، دبلیو. ژانگ، دبلیو. الگوی جهانی شهرنشینی و رشد اقتصادی: شواهدی از سه دهه گذشته. PLoS ONE 2014 ، 9 ، e103799. [ Google Scholar ] [ CrossRef ] [ PubMed ]
  13. کیائو، ز. تیان، جی. Xiao، L. اثرات روزانه و فصلی شهرنشینی بر محیط حرارتی شهری: مطالعه موردی پکن با استفاده از داده‌های MODIS. ISPRS J. Photogramm. Remote Sens. 2013 ، 85 ، 93-101. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  14. سیلهایمر، تی اس; وی، آ. چاو-فریزر، پی. Eyles، N. تاثیر شهرنشینی بر کیفیت آب، زیستگاه ماهی، و جامعه ماهیان مرداب دریاچه انتاریو، خلیج فرانسوی. اکوسیست شهری. 2007 ، 10 ، 299-319. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  15. دوان، AM; اسلام، م.م. کوماموتو، تی. Nishigaki، M. ارزیابی خطر سیل برای برنامه ریزی کاربری زمین در داکای بزرگ بنگلادش با استفاده از تکنیک های سنجش از دور و GIS. منبع آب مدیریت 2007 ، 21 ، 1601-1612. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  16. ناهیدزمان، ک.م. آلدوسری، ع. رحمان، MT Flood باعث آسیب‌پذیری در فرآیند برنامه‌ریزی استراتژیک شهر ریاض شد. Habitat Int. 2015 ، 49 ، 375-385. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  17. بهتا، ب. رشد و گسترش شهری. در تجزیه و تحلیل رشد شهری و پراکندگی از داده های سنجش از دور ; Springer: برلین، آلمان، 2010; صص 13-17. [ Google Scholar ]
  18. Squires، GD Urban Sprawl: علل، پیامدها و پاسخ های خط مشی . انتشارات موسسه شهری: واشنگتن، دی سی، ایالات متحده آمریکا، 2002. [ Google Scholar ]
  19. مالوپاتو، پ. Reddy، JS تجزیه و تحلیل تغییرات کاربری/پوشش زمین با استفاده از داده های سنجش از دور و GIS در یک منطقه شهری، تیروپاتی، هند. علمی World J. 2013 ، 2013 ، 1-6. [ Google Scholar ] [ CrossRef ] [ PubMed ]
  20. Rynganga، PK؛ Rynthathiang، BBL دینامیک پوشش زمین کاربری زمین برای پایداری: موردی از شیلونگ، مگالایا، هند. بین المللی J. Sci. تکنولوژی Res. 2013 ، 2 ، 235-239. [ Google Scholar ]
  21. شلابی، ع. Tateishi، R. سنجش از دور و GIS برای نقشه برداری و پایش پوشش زمین و تغییرات کاربری اراضی در منطقه ساحلی شمال غربی مصر. Appl. Geogr. 2007 ، 27 ، 28-41. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  22. دوان، AM; یاماگوچی، ی. رحمان، ام. دینامیک تغییرات کاربری/پوشش زمین و تجزیه و تحلیل تکه تکه شدن چشم‌انداز در کلان‌شهر داکا، بنگلادش. ژئوژورنال 2010 ، 77 ، 315-330. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  23. احمد، بی. کامروززمان، م. زو، ایکس. رحمان، ام اس; چوی، ک. شبیه سازی تغییرات پوشش زمین و اثرات آن بر دمای سطح زمین در داکا، بنگلادش. Remote Sens. 2013 , 5 , 5969–5998. [ Google Scholar ] [ CrossRef ][ نسخه سبز ]
  24. سان، اچ. فورسایت، دبلیو. Waters، N. مدلسازی تغییر کاربری زمین شهری و گسترش شهری: کلگری، AB، کانادا. شبکه تف کردن اقتصاد 2007 ، 7 ، 353-376. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  25. حسن، س. محمود الاسلام، س. رحمان، MT یکپارچه سازی سنجش از دور و GIS برای ارزیابی آسیب پذیری تخریب محیط زیست در شمال غربی بنگلادش. جی. جئوگر. Inf. سیستم 2015 ، 7 ، 494-505. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  26. رحمان، MT; راشد، تی. برآورد آسیب درخت شهری با استفاده از داده‌های اسکنر لیزری هوا و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی: نمونه‌ای از طوفان یخی اوکلاهما در سال 2007. شهری برای. سبز شهری. 2015 ، 14 ، 562-572. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  27. گوشه، RJ; دوان، AM; چکما، س. پایش و پیش‌بینی تغییر کاربری و پوشش زمین (LULC). در کلان شهر داکا: دیدگاه های جغرافیایی در شهرسازی، محیط زیست و سلامت ؛ Dewan، AM، Corner، RJ، Eds. Springer: Houten، هلند، 2014; صص 75-97. [ Google Scholar ]
  28. احمد، س. براملی، جی. Dewan، A. تحلیل رشد اکتشافی یک کلان شهر از طریق معیارهای فضایی مختلف: مطالعه موردی در داکا، بنگلادش (1960-2005). URISA J. 2012 ، 24 ، 9-24. [ Google Scholar ]
  29. رحمان، MT ادغام سنجش از دور و GIS برای برآورد خسارت درختان از بلایای طبیعی. در مجموعه مقالات سی و چهارمین سمپوزیوم بین المللی سنجش از دور محیط زیست، عصر GEOSS: به سوی نظارت بر محیط عملیاتی، سیدنی، NSW، استرالیا، 10-15 آوریل 2011.
  30. یوان، دی. الویج، سی دی; Lunetta، RS بررسی روش های چند طیفی برای تجزیه و تحلیل تغییر پوشش زمین. در تشخیص تغییر سنجش از دور: روش‌ها و کاربردهای پایش محیطی . Ann Arbor Press: Ann Arbor, MI, USA, 1998; ص 21-39. [ Google Scholar ]
  31. رید، م. لیو، جی. مقایسه چهار الگوریتم برای تشخیص تغییر در یک محیط شهری. سنسور از راه دور محیط. 1998 ، 63 ، 95-100. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  32. سینگ، الف. تکنیک‌های تشخیص تغییر دیجیتال با استفاده از داده‌های سنجش از راه دور. بین المللی J. Remote Sens. 1989 ، 10 ، 989-1003. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  33. لیلسند، TM; کیفر، RW; چیپمن، JW تفسیر و تجزیه و تحلیل تصویر دیجیتال. در سنجش از دور و تفسیر تصویر ; جان وایلی و پسران: هوبوکن، نیوجرسی، ایالات متحده آمریکا، 2008; صص 482-625. [ Google Scholar ]
  34. تشخیص تغییر دیجیتال جنسن، JR. در مقدماتی پردازش تصویر دیجیتال: دیدگاه سنجش از دور . Prentice-Hall: Upper Saddle River، NJ، USA، 2004; صص 467-494. [ Google Scholar ]
  35. کاپین، پی. Jonckheere، I. Nackaerts، K. مییز، بی. Lambin، E. روش‌های تشخیص تغییر دیجیتال در پایش اکوسیستم: یک بررسی. بین المللی J. Remote Sens. 2004 ، 25 ، 1565-1596. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  36. CDSI. سالنامه آماری. در دسترس آنلاین: http://www.cdsi.gov.sa/yb46/Pages/MixFPage.htm (دسترسی در 15 اکتبر 2014).
  37. الحربی، KM کشف و کشف تغییرات کشاورزی در تبوک شرقی-عربستان سعودی، با استفاده از تکنیک سنجش از دور (به زبان عربی) . جامعه جغرافیایی کویت: شهر کویت، کویت، 2003. [ Google Scholar ]
  38. الحربی، KM نظارت بر روند مناطق کشاورزی در منطقه تبوک – عربستان سعودی با استفاده از داده های Landsat TM و SPOT. مصر. J. Remote Sens. Sp. علمی 2010 ، 13 ، 37-42. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  39. ALWASHE، MA; BOKHARI، AY نظارت بر تغییرات پوشش گیاهی در المدینه، عربستان سعودی، با استفاده از داده های نقشه برداری موضوعی. بین المللی J. Remote Sens. 1993 ، 14 ، 191-197. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  40. القاعدی، کالیفرنیا؛ صمدانی، ام اس; Patil، VC ارزیابی تغییرات زمانی پوشش زمین در عربستان سعودی با استفاده از کرسی تحقیقات کشاورزی دقیق داده های سنجش از دور، کالج علوم غذایی و کشاورزی. خاورمیانه J. Sci. Res. 2011 ، 9 ، 711-717. [ Google Scholar ]
  41. آینا، YA; مروی، JHV; Alshuwaikhat، HM رشد فضایی شهری و تغییر کاربری زمین در ریاض: مقایسه تکنیک‌های نقشه‌برداری زاویه طیفی و نسبت نواری. در مجموعه مقالات مسیر آکادمیک 2008 نرم افزار منبع باز و رایگان برای کنفرانس جغرافیایی (FOSS4G)، که شامل کنفرانس GISSA 2008، کیپ تاون، آفریقای جنوبی، 29 سپتامبر تا 3 اکتبر 2008 است. ص 51-57.
  42. الجوفی، م. زویجست، ام. بروکسل، ام. Maarseveen، MV تجزیه و تحلیل فضایی-زمانی رشد شهری و حمل و نقل در شهر جده، عربستان سعودی. شهرها 2013 ، 31 ، 57-68. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  43. اطلاعات آب و هوا و آب و هوای جهان میانگین آب و هوا در الخبر، عربستان سعودی. در دسترس آنلاین: http://www.weather-and-climate.com/average-monthly-Rainfall-Temperature-Sunshine,al-khobar,Arabia-Saudi (در 5 نوامبر 2014 قابل دسترسی است).
  44. گیلمور، اس. سلیم، ع. دوان، الف. اثربخشی روش DOS (تفریق شی تاریک) و تکنیک‌های شاخص آب برای نقشه‌برداری تالاب‌ها در یک کلان شهر به سرعت در حال توسعه با داده‌های Landsat 8. در مجموعه مقالات Research@Locate در ارتباط با کنفرانس سالانه اطلاعات فضایی در استرالیا و نیوزیلند، بریزبن، QLD، استرالیا، 10-12 مارس 2015. صص 100-108.
  45. راهنمای کاربر LPSO Landsat 7 Science Data. در دسترس آنلاین: http://landsathandbook.gsfc.nasa.gov/pdfs/Landsat7_Handbook.pdf (در 17 اوت 2015 قابل دسترسی است).
  46. USGS. کتابچه راهنمای کاربران داده لندست 8 (L8) نسخه 1.0. در دسترس آنلاین: http://www.greenpolicy360.net/mw/images/Landsat8DataUsersHandbook.pdf (دسترسی در 19 دسامبر 2015).
  47. اندرسون، جی آر. هاردی، EE; روچ، JT; Witmer, RE A سیستم طبقه بندی کاربری و پوشش زمین برای استفاده با داده های سنسور از راه دور . دفتر چاپ دولت ایالات متحده: واشنگتن، دی سی، ایالات متحده آمریکا، 1976. [ Google Scholar ]
  48. کمپبل، جی بی. Wynne, RH Introduction to Remote Sensing , 5th ed.; Guilford Press: نیویورک، نیویورک، ایالات متحده آمریکا، 2011. [ Google Scholar ]
  49. Myint، SW; گوبر، پ. برازل، ا. گروسمن کلارک، اس. Weng، Q. طبقه‌بندی بر پیکسل در مقابل شیء مبتنی بر استخراج پوشش زمین شهری با استفاده از تصاویر با وضوح فضایی بالا. سنسور از راه دور محیط. 2011 ، 115 ، 1145-1161. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  50. گو، ج. کنگالتون، آر. Pan، Y. تأثیر خطاهای موقعیتی بر ارزیابی دقت طبقه‌بندی نرم: تحلیل شبیه‌سازی. Remote Sens. 2015 ، 7 ، 579–599. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  51. دوان، AM; یاماگوچی، ی. استفاده از سنجش از دور و GIS برای شناسایی و نظارت بر استفاده از زمین و تغییر پوشش زمین در شهر داکای بنگلادش طی سال‌های 1960-2005. محیط زیست نظارت کنید. ارزیابی کنید. 2009 ، 150 ، 237-249. [ Google Scholar ] [ CrossRef ] [ PubMed ]
  52. Tewolde، MG; Cabral، P. تحلیل و مدل‌سازی گسترش شهری در آسمارا، اریتره. Remote Sens. 2011 , 3 , 2148–2165. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  53. وارد، دی. Phinn, SR; موری، AT نظارت بر رشد در مناطق به سرعت در حال شهرنشینی با استفاده از داده های سنجش از دور. پروفسور Geogr. 2000 ، 52 ، 371-386. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  54. Congalton، RG; Green, K. موضوعات پیشرفته. در ارزیابی دقت داده های سنجش از راه دور: اصول و شیوه ها . CRC Press: Boca Raton، FL، USA، 2009; صص 159-171. [ Google Scholar ]
  55. کوهن، WB; فیورلا، ام. گری، جی. هلمر، ای. اندرسون، ک. یک روش کارآمد و دقیق برای نقشه برداری از جنگل در شمال غربی اقیانوس آرام با استفاده از تصاویر Landsat. فتوگرام مهندس Remote Sens. 1998 , 64 , 298-300. [ Google Scholar ]
  56. هیز، دی جی؛ Sader, S. مقایسه تکنیک‌های تشخیص تغییر برای نظارت بر پاکسازی جنگل‌های استوایی و رشد مجدد پوشش گیاهی در یک سری زمانی. فتوگرام مهندس Remote Sens. 2001 , 67 , 1067–1075. [ Google Scholar ]
  57. استوارت، دی. یین، ز. بولارد، اس. Maclachlan، JT ارزیابی ساختار فضایی رشد شهری و جمعیت در منطقه بزرگ قاهره، مصر: یک GIS و رویکرد تجزیه و تحلیل تصاویر. مطالعه شهری. 2004 ، 41 ، 95-116. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  58. گوشه، RJ; Ongee، ET; دیوان، AM الگوهای فضایی و زمانی توزیع جمعیت. در کلان شهر داکا: دیدگاه های جغرافیایی در شهرسازی، محیط زیست و سلامت ؛ Dewan، AM، Corner، RJ، Eds. Springer: Houten، هلند، 2014; صص 45-60. [ Google Scholar ]
  59. سینگ، ب. رشد شهری با استفاده از آنتروپی شانون: مطالعه موردی شهر روتک. بین المللی J. Adv. Remote Sens. GIS 2014 , 3 , 544-552. [ Google Scholar ]
  60. آرایا، YH; Cabral، P. تجزیه و تحلیل و مدل سازی تغییر پوشش زمین شهری در Setúbal و Sesimbra، پرتغال. Remote Sens. 2010 , 2 , 1549-1563. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  61. باتا، بی. ساراسواتی، س. Bandyopadhyay، D. اندازه گیری پراکندگی شهری از داده های سنجش از دور. Appl. Geogr. 2010 ، 30 ، 731-740. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  62. یوینگ، آر. آیا پراکندگی به سبک لس آنجلسی مطلوب است؟ مربا. طرح. دانشیار 1997 ، 63 ، 107-126. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  63. گالستر، جی. هانسون، آر. راتکلیف، ام آر. ولمن، اچ. کلمن، اس. Freihage، J. Wrestling sprawl to the ground: تعریف و اندازه گیری یک مفهوم گریزان. خانه بحث سیاست 2001 ، 12 ، 681-717. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  64. Igbokwe، JI شناسایی پراکندگی شهری با استفاده از تکنیک سنجش از دور و GIS: مطالعه موردی Onitsha و اطراف آن در جنوب شرقی، نیجریه. بین المللی J. سنسور از راه دور Geosci. 2013 ، 2 ، 41-49. [ Google Scholar ]
  65. لی، ایکس. بله، AG-O. تحلیل بازسازی فضایی الگوهای کاربری اراضی در یک منطقه با رشد سریع با استفاده از سنجش از دور و GIS Landsc. طرح شهری. 2004 ، 69 ، 335-354. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  66. Shekhar, S. Urban Sprawl Assessment Antropy Approy. در دسترس آنلاین: http://www.archidev.org/IMG/doc/Urban_sprawl_assessment_Entropy_approach_Pune.doc (در 1 ژانویه 2014 قابل دسترسی است).
  67. سودیرا، اچ اس. راماچاندرا، تلویزیون؛ Jagadish، KS گسترش شهری: متریک، دینامیک و مدل سازی با استفاده از GIS. بین المللی J. Appl. زمین Obs. Geoinf. 2004 ، 5 ، 29-39. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  68. بله، AG; Li، X. اندازه‌گیری و نظارت بر پراکندگی شهری در یک منطقه به سرعت در حال رشد با استفاده از آنتروپی. فتوگرام مهندس Remote Sens. 2001 , 67 , 83-90. [ Google Scholar ]
  69. دوان، AM; گوشه، RJ تجزیه و تحلیل فضایی-زمانی رشد شهری، پراکندگی و ساختار. در کلان شهر داکا: دیدگاه های جغرافیایی در شهرسازی، محیط زیست و سلامت ؛ Dewan، AM، Corner، RJ، Eds. Springer: Houten، هلند، 2014; صص 99-121. [ Google Scholar ]
  70. شن، جی. بعد فراکتالی و رشد فراکتالی مناطق شهری. بین المللی جی. جئوگر. Inf. علمی 2002 ، 16 ، 419-437. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  71. آیهان، من. مرت کوبوککو، ک. تبیین توسعه شهری تاریخی با استفاده از مکان‌های مساجد: رویکرد مبتنی بر آمار GIS/ فضایی. Appl. Geogr. 2010 ، 30 ، 229-238. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  72. Bonine, ME مورفوژنز شهرهای ایران. ان دانشیار صبح. Geogr. 1979 ، 69 ، 208-224. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  73. هارت، جی اف تجاوز شهری به مناطق روستایی. Geogr. Rev. 1976 , 66 , 1-17. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  74. علیگ، ر. هیلی، آر. تغییرات منطقه شهری و ساخته شده در ایالات متحده: بررسی تجربی عوامل تعیین کننده. اقتصاد زمین 1987 ، 63 ، 215-226. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  75. موهاپاترا، SN; پانی، پ. Sharma, M. گسترش سریع شهری و پیامدهای آن بر ژئومورفولوژی: مطالعه مبتنی بر سنجش از دور و GIS. Geogr. J. 2014 ، 2014 ، 1-10. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  76. تاپا، RB; مورایاما، ی. بررسی الگوهای شهرنشینی فضایی و زمانی در دره کاتماندو، نپال: رویکردهای سنجش از دور و سنجش فضایی. Remote Sens. 2009 ، 1 ، 534-556. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  77. لیمی، MI منابع زمین بسیار تولیدی. نیوزیلند. کشاورزی علمی 1974 ، 8 ، 187-191. [ Google Scholar ]
  78. ادواردز، AM زمین مورد نیاز برای کشاورزی انگلستان تا سال 2000: یک بیانیه مقدماتی. T. Ctry. طرح. 1969 ، 37 ، 108-150. [ Google Scholar ]
  79. الشریف، AAA; پرادان، بی. شفری، HZM; منصور، س. تحلیل فضایی-زمانی رشد شهری و جمعیتی در سه‌قطبی با استفاده از داده‌های سنجش از دور و GIS. هندی J. Sci. تکنولوژی 2013 ، 6 ، 5134-5142. [ Google Scholar ]
  80. دادرس، م. شفری، HZM; احمد، ن. پرادان، بی. صفرپور، س. شش دهه رشد شهری با استفاده از سنجش از دور و GIS در شهر بندرعباس، ایران. در مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس و نمایشگاه بین المللی سنجش از دور و GIS IGRSM، کوالالامپور، مالزی، 21 تا 22 آوریل 2014.
  81. Galbraith, P. Refugees from the War in Iraq: What Happened in 1991 and What May Happen in 2003. موجود آنلاین: http://www.migrationpolicy.org/research/refugees-war-iraq-what-hapened-1991-and -what-may-hapen-2003 (دسترسی در 6 ژوئن 2015).
  82. شاخص موندی تولید نفت خام عربستان سعودی بر اساس سال. در دسترس آنلاین: http://www.indexmundi.com/energy.aspx?country=sa&product=oil&graph=production (در 10 نوامبر 2014 قابل دسترسی است).
  83. ابوکورین، AA تأثیرات شهرنشینی سریع در جهان عرب: مورد منطقه شهری دمام، عربستان سعودی. در مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس بین المللی و کارگاه آموزشی در مورد محیط زیست ساخته شده در کشورهای در حال توسعه (ICBEDC 2011)، پنانگ، مالزی، 6-7 دسامبر 2011; صص 1-25.
  84. الحثلول، س. مغول، کارشناسی ارشد مدیریت رشد شهری-تجربه سعودی. Habitat Int. 2004 ، 28 ، 609-623. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  85. هاک، بی. برایانت، ن. آدامز، اس. ارزیابی داده های MSS و TM Landsat برای طبقه بندی دیجیتال پوشش زمین شهری و نزدیک شهری. سنسور از راه دور محیط. 1987 ، 21 ، 201-213. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]
  86. روزنشتاین، او. Karnieli، A. مقایسه روش‌های طبقه‌بندی کاربری اراضی با استفاده از سنجش از دور و ورودی‌های GIS. Appl. Geogr. 2011 ، 31 ، 533-544. [ Google Scholar ] [ CrossRef ]

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *